Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

ദാനിഷ് സിദ്ദീഖി പോരാട്ടമുഖമുള്ള കാമറക്കണ്ണുകൾ

ഫാഷിസ്റ്റ് വാഴ്ച്ചക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ദൈന്യതയും ഭീകരതയും ദുരന്തങ്ങളും ക്രൂരതകളും പച്ചയായി പകർത്തിയതായിരുന്നു ദാനിഷ് സിദ്ദീഖിയുടെ ഫോട്ടോകൾ. നെടുങ്കൻ ലേഖനങ്ങളെക്കാളും തടിച്ച പുസ്തകങ്ങളെക്കാളും വാചാലതയും വസ്തുനിഷ്ടതയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫോട്ടോകൾക്കുണ്ടായിരുന്നു. ആയിരം നാവുള്ള, മൂർച്ചയേറിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളായിരുന്നു സമകാലിക ഇന്ത്യയുടെ തെരുവിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കാമറകൾ ഒപ്പിയെടുത്തത്.

കാമറ ഒരു കളിപ്പാട്ടമല്ല, പോരാട്ട മുദ്രയാണെന്നും ഫോട്ടോഗ്രഫി ഒരു വിനോദമല്ല, സമരരൂപമാണെന്നും പ്രയോഗത്തിൽ തെളിയിച്ച പോരാളിയായിരുന്നു ദാനിഷ് സിദ്ദീഖി. ‘രാഷ്ട്രീയ ചിത്രകലയുടെ സമകാലിക ഇന്ത്യൻ പ്രതീകം’ എന്ന വിശേഷണത്തിന് തീർത്തും അർഹനായ അദ്വിതീയ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ. കർമ്മ ഭൂമിയിൽ വെച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഈ വേർപ്പാട് തീർച്ചയായും രക്തസാക്ഷ്യമാണ്. റോയിട്ടേഴ്സ് പിക്ച്ചേഴ്സ് ഇന്ത്യ ടീമിൻ്റെ മേധാവിയായ ദാനിഷ് സിദ്ദീഖി,  ഇന്ന്, 2021 ജൂലൈ 16ന് അഫ്ഘാനിലെ കാണ്ഡഹാറിലാണ്  കൊല്ലപ്പെട്ടത്.

പുലിസ്റ്റർ പുരസ്കാരം നേടിയ ദാനിഷ് സിദ്ദീഖി, റോയിട്ടേഴ്സിൻ്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ടീമിൻ്റെ മേധാവിയായിരുന്നു എന്നറിയുമ്പോൾ തന്നെ നമുക്ക് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ, തൊഴിൽപ്പരമായ മികവും മൂല്യവും മനസ്സിലാക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. എന്നാൽ തൊഴിൽപ്പരമായ മികവിനോടൊപ്പം, രാഷ്ട്രീയമായ അവബോധവും ജാമിഅ മില്ലില്ലയയിലെ ഈ പൂർവ വിദ്യാർത്ഥിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഫാഷിസ്റ്റ് വാഴ്ച്ചക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ദൈന്യതയും ഭീകരതയും ദുരന്തങ്ങളും ക്രൂരതകളും പച്ചയായി പകർത്തിയതായിരുന്നു ദാനിഷ് സിദ്ദീഖിയുടെ ഫോട്ടോകൾ. നെടുങ്കൻ ലേഖനങ്ങളെക്കാളും തടിച്ച പുസ്തകങ്ങളെക്കാളും വാചാലതയും വസ്തുനിഷ്ടതയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫോട്ടോകൾക്കുണ്ടായിരുന്നു. ആയിരം നാവുള്ള, മൂർച്ചയേറിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളായിരുന്നു സമകാലിക ഇന്ത്യയുടെ തെരുവിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കാമറകൾ ഒപ്പിയെടുത്തത്.Photo By Danish Siddiqui

അശാസ്ത്രീയവും ജനദ്രോഹപരവുമായ, 2020ലെ ആദ്യ ലോക്ക് ഡൗൺ കാലത്തെ പലായനങ്ങളുടെ ദുരന്തം ലോകത്തിനു മുമ്പിൽ തുറന്നു വെച്ചത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫോട്ടോകളാണ്. പൗരത്വ പ്രക്ഷോഭകർക്കെതിരെ ജാമിഅ മില്ലിയ്യ റോട്ടിൽ തോക്ക് ചൂണ്ടിയെ സംഘ് പരിവാർ അക്രമിയെ പകർത്തിവെച്ചതും അദ്ദേഹം തന്നെ.  ഏറ്റവും ഭീകരമായ കോവിഡ് ദുരന്തത്തിൻ്റെ ഇന്ത്യൻ ദൃശ്യങ്ങൾ ലോകം കണ്ടതും ദാനിഷ് സിദ്ദീഖിയുടെ കാമറക്കണ്ണിലൂടെത്തന്നെ. ജീവനുള്ള ചിത്രങ്ങളായിരുന്നു അവയെല്ലാം. ദാനിഷ് സിദ്ദീഖിയുടെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഒരു തവണ കടന്നു പോയാലറിയാം സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കാമറക്ക് എത്ര മാത്രം രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യവും പോരാട്ട വീര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നെന്ന്. Photo By Danish SiddiquiPhoto By Danish Siddiqui

മുംബൈ സ്വദേശിയായ ദാനിഷ്, ജാമിഅ മില്ലയയിൽ പ്രഫസറായിരുന്ന അക്തർ സിദ്ദീഖിയുടെ മകനാണ്.  ജാമിഅ മില്ലിയ്യയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ ദാനിഷ് അവിടെ നിന്ന് തന്നെ മീഡിയാ പഠനവും പൂർത്തിയാക്കി. ടെലിവിഷൻ ന്യൂസ് കസ്പോണ്ടൻ്റായി മാധ്യമ ജീവിതം തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം, 2010ൽ റോയിട്ടേഴ്സിൽ ചേർന്നു. ചീഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫറുടെ ഇൻ്റേൺ ആയിട്ടായിരുന്നു തുടക്കം. 2015ലെ നേപ്പാൾ ഭൂകമ്പം, 2010 – 17 ലെ മൊസുൾ യുദ്ധം, ദൽഹി കലാപം, ഹോങ്കോങ്ങ് പ്രതിഷേധം, കോവിഡ് മഹാമാരി, സി.എ.എ വിരുദ്ധ സമരം, റോഹിങ്ക്യൻ അഭയാർത്ഥികൾ തുടങ്ങിയവയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ ദൃശ്യങ്ങൾ ലോകത്തിനു മുമ്പിലെത്തിച്ചതിൽ ദാനിഷിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്. 2018ൽ അദ്നാൻ ആബിദിക്കൊപ്പം പ്രശസ്തമായ പുലിസ്റ്റർ പുരസ്കാരം ദാനിഷിനെ തേടിയെത്തി. റോഹിങ്ക്യൻ അഭയാർത്ഥികളുടെ ജീവിത ദുരിതങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളായിരുന്നു അവാർഡിന് വഴി തുറന്നത്. അദ്ദേഹം പകർത്തിയ ദൽഹി വംശഹത്യയുടെ ചിത്രങ്ങളിലൊന്ന്, 2020ലെ മികച്ച ചിത്രമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.Photo By Danish SiddiquiPhoto By Danish Siddiqui

സമകാലിക ലോകം കണ്ട മികച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരിൽ ഒരാളായ ദാനിഷ് സിദ്ദീഖി മരിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫോട്ടോകൾ മരിക്കുന്നില്ല, അവ കാലാതിവർത്തിയായി തലമുറകളോട് സംവദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.

Leave a comment

Get notified on latest updates.

You can unsubscribe anytime.

Factsheets © 2024. All Rights Reserved.

2020 നവംബർ ഇരുപത്തിനാല് മുതൽ നടന്ന കർഷക പ്രതിഷേധത്തിനിടെ മരണമടഞ്ഞ എല്ലാ കർഷകരുടെയും പട്ടിക ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ബ്ലോഗിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സമരക്കാർ പുറത്തുവിട്ടുണ്ട്. ബ്ലോഗ് ആഴ്ചതോറും അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്. ബ്ലോഗിൽ പങ്കുവെച്ച കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച്, 537 പേരാണ് ഇതുവരെ മരിച്ചിട്ടുള്ളത്.

2021 ജൂലൈ 22ന് ദൽഹി ജന്തർമന്ദറിൽ ഇരുനൂറ് പേർ സമരം ആരംഭിച്ചതോടെ, ജനദ്രോഹ നിയമങ്ങൾക്കെതിരായ കർഷക പ്രക്ഷോഭം പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു. 21 ന് ബുധനാഴ്ച്ച ലഭിച്ച പൊലീസ് അനുമതിയോടെ ഇരുനൂറ് പേരടങ്ങുന്ന കര്‍ഷകരുടെ സംഘമാണ് ഇപ്പോൾ ജന്തര്‍ മന്തറില്‍ സമരം തുടരുന്നത്. യോഗേന്ദ്ര യാദവ്, ശിവകുമാര്‍ കക്കാജി, ഹനന്‍മല്ലേ തുടങ്ങിയ പ്രധാന കര്‍ഷക നേതാക്കളെല്ലാം ജന്തര്‍ മന്തറിലെ പ്രതിഷേധത്തിന് എത്തി ചേര്‍ന്നിരുന്നു. ദിവസവും 200 കർഷകരാണ് ജന്തർ മന്തറിലേക്ക് വരുന്നത്. ബാക്കിയുള്ളവർ അതിർത്തിയിൽ പ്രതിഷേധം തുടരുന്നുണ്ട്.  വിജയം വരെ തുടരുന്ന പോരാട്ടമാണിതെന്ന് കർഷക പ്രക്ഷോഭ നേതാക്കൾ പറയുന്നു.

ജനദ്രോഹകരമായ കാര്‍ഷിക നിയമങ്ങള്‍ക്ക് എതിരെ നടക്കുന്ന കര്‍ഷകസമരം ദല്‍ഹിയുടെ അതിര്‍ത്തികളിലേക്ക് ഇരച്ചെത്തിയിട്ട് എട്ട് മാസത്തോളമായി. എന്നാൽ ഈ പ്രതിഷേധത്തിൽ എത്ര കർഷകർ മരിച്ചു എന്ന ചോദ്യത്തിന്, കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ല എന്ന മറുപടിയാണ്  കേന്ദ്ര സർക്കാർ നൽകിയത്. കേന്ദ്ര കൃഷി മന്ത്രി നരേന്ദ്ര സിംഗ് തോമർ ഒരു ചോദ്യത്തിന് നൽകിയ മറുപടി ഇതിൻ്റെ ഉദാഹരണമാണ്. 'പ്രക്ഷോഭത്തിനിടെ നടന്ന കർഷക മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള' റിപ്പോർട്ട്‌ ചില എം.പിമാർ ജൂലൈ ഇരുപതിന് മന്ത്രി തോമറിനോട് ചോദിക്കുകയുണ്ടായി. 'പ്രതിഷേധത്തിനിടെ കർഷകർ മരിച്ചതായി ഒരു രേഖയുമില്ല, അതുകൊണ്ട് തന്നെ അത്തരം കുടുംബങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ നിർദ്ദേശമില്ല- ഇതായിരുന്നു ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ കൈയിൽ കണക്കുകളില്ലെങ്കിലും, എത്ര പേർക്ക് ഇതുവരെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന് പഞ്ചാബിലെ ഓരോ കർഷകന്നും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും നന്നായി അറിയാം. 537 കർഷകരാണ് പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ഇതുവരെ മരിച്ചതെന്നാണ് എസ്.കെ.എം പുറത്തിറക്കിയ പത്രക്കുറിപ്പിൽ പറയുന്നത്.

'കടുത്ത തണുപ്പ്, ചൂട്, മഴ, മറ്റ് അപകടങ്ങൾ എന്നിവ നേരിട്ടാണ് പാവം കർഷകർ മരിച്ചത്. എന്നാൽ, അതിന്റെ കണക്ക് പോലുമില്ലെന്ന് സർക്കാർ പറയുന്നുണ്ടങ്കിൽ എത്ര മനുഷ്യത്വമില്ലായ്മയാണ് അവർ കാണിക്കുന്നത്'! കർഷകർ ചോദിക്കുന്നു. ഇത് ശരിയാണ് എന്നതിൻ്റെ തെളിവുകളാണ് കഴിഞ്ഞ ദിവസം എസ്‌.കെ.എം പങ്കുവെച്ചത്.2020 നവംബർ ഇരുപത്തിനാല് മുതൽ നടന്ന കർഷക പ്രതിഷേധത്തിനിടെ മരണമടഞ്ഞ എല്ലാ കർഷകരുടെയും പട്ടിക ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ബ്ലോഗിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ അവർ പുറത്തുവിട്ടുണ്ട്. ബ്ലോഗ് ആഴ്ചതോറും അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്. മരിച്ച കർഷകരുടെ ഫോട്ടോയും വിശദാംശങ്ങളും അടങ്ങികൊണ്ടാണ് ബ്ലോഗ് നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത്.കർഷകരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമാനമായ അനുസ്മരണ പേജും ട്രോളി ടൈംസ് വെബ്‌സൈറ്റിൽ ലഭ്യമാണ്.

ശ്രീ മുക്തർ സാഹിബ് ജില്ലയിലെ ഭട്ടി വാല ഗ്രാമത്തിലെ കുൽവന്ത് സിംഗ്, അതിർത്തിയിൽ കർഷകരുടെ പ്രതിഷേധത്തിൽ തന്റെ മൂത്ത മകൻ ബോഹർ സിങ്ങിന്റെ വിയോഗത്തെ കുറിച് പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെയാണ്; 'സർക്കാരിന് എല്ലാം അറിയാം. അവരുടെ അടുത്ത് എല്ലാ രേഖകളുമുണ്ടെങ്കിലും അവർ അത് പുറത്ത് വിടില്ല. കാരണം, കർഷകരുടെ ത്യാഗവും അവരുടെ ന്യായമായ പ്രതിഷേധവും അംഗീകരിക്കാൻ അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അല്ലങ്കിൽ തയ്യാറാകുകയില്ല. ഒരു സെലിബ്രിറ്റി മരിക്കുകയോ, ഒരു വി.ഐ.പിയുടെ വീട്ടിൽ പ്രസവം നടക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അതേ നേതാക്കൾ തന്നെയാണ് അവരുടെ സാന്നിധ്യം അവിടെ ഉറപ്പാക്കുന്നത്. പക്ഷേ, കർഷകരുടെ കാര്യം വരുമ്പോൾ അവർ ഞങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നു. അത്തരമൊരു ഹൃദയമില്ലാത്ത സർക്കാരിൽ ഞങ്ങൾക്ക് യാതൊരു പ്രതീക്ഷയുമില്ല'.

ഇതേ ജില്ലയിലെ മറ്റൊരു കർഷകനായ ബർകണ്ടി ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗുർമിത് സിംഗിനും പറയാനുള്ളത് സമാന അനുഭവങ്ങളാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏക മകൻ യാദ്വീന്ദർ സിംഗ് ജനുവരി 26ന് തിക്രി അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിവരുന്ന സമയത്താണ് അപകടത്തിൽ മരിച്ചത്. പാർലമെന്റിൽ തോമറിന്റെ മറുപടിയിൽ പ്രകോപിതനായ ഗുർമിത് പറഞ്ഞത്,

'ഇത്തരമൊരു സർക്കാരിനെ പ്രതി ലജ്ജിക്കുന്നു' എന്നാണ്. എത്ര കർഷകർ മരിച്ചുവെന്ന് അവർക്ക് നന്നായി അറിയാം, പക്ഷേ, അവർ ഞങ്ങളെ മാനസികമായി ഉപദ്രവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്റെ വാർധക്യത്തിൽ എനിക്ക് ഏക പിന്തുണയാകേണ്ട എന്റെ മകനെയാണ് എനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത്. അതോടെ ഞാൻ ആകെ തകർന്നുപോയി. എന്റെ മകന്റെ ത്യാഗത്തിനുള്ള പരിഹാരം മൂന്ന് കാർഷിക നിയമങ്ങളും റദ്ദാക്കുക എന്നതാണ്. കൃഷിക്കാർക്കുവേണ്ടിയാണ് എന്റെ മകൻ രക്തസാക്ഷിയായത്'.

ക്രൻതികരി കിസാൻ യൂണിയൻ പ്രസിഡന്റായ ഡോ. ദർശൻ പാൽ ദി വയറിനോട്‌ പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെയാണ്. 'എത്ര കർഷകർ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ മരിച്ചു എന്ന് മോഡി സർക്കാറിന് അറിയില്ലങ്കിൽ, ഞങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി കണക്കെടുക്കാൻ കഴിയും. വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ സർക്കാരിന് ചില ഏജൻസികളെ നിയോഗിക്കാമായിരുന്നു, പക്ഷേ, അവർക്ക് വേണ്ടത് ആളുകളെ വഴിതെറ്റിക്കുയാണ്. ഓക്സിജന്റെ അഭാവം മൂലം മരണമൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പാർലമെന്റിൽ പറഞ്ഞ ഒരു സർക്കാരിൽ നിന്ന് ഇതിനപ്പുറം എന്ത് പ്രതീക്ഷിക്കാം"! അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പ്രതിഷേധത്തിൽ ഇതുവരെ എത്ര കർഷകർ മരിച്ചുവെന്ന് പോലും അറിയില്ലെങ്കിൽ ഇത് എങ്ങനെയുള്ള സർക്കാരാണെന്ന് മറ്റൊരു മുതിർന്ന എസ്‌.കെ.എം നേതാവ് ജഗ്ജിത് സിംഗ് ദല്ലേവാൾ ചോദിച്ചു. പ്രതിഷേധത്തിൽ രിച്ച എല്ലാ കർഷകരുടെയും  രേഖ ഞങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത് പുറത്തുവിടും. അടിസ്ഥാനപരമായി, സർക്കാർ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയല്ല നിലനിൽക്കുന്നത്. മറിച്ച് അംബാനി, അദാനി തുടങ്ങിയ കോർപ്പറേറ്റുകൾക്ക് വേണ്ടിയാണ്” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

"മോദി സർക്കാരിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ആദ്യ ദിവസം മുതൽ തന്നെ മോശമാണ്. പാർലമെന്റിൽ അത്തരമൊരു പ്രസ്താവന ഇറക്കിയതിലൂടെ, കൃഷിക്കാരോടുള്ള തന്റെ സർക്കാരിന്റെ കടുത്ത മനോഭാവം തോമർ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്”-  അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.